Pacjent turysta, podróżnik, migrant – o Europejskiej Przestrzeni Danych Zdrowotnych w Polsce | Centrum e-Zdrowia

Mobilny jak Europejczyk

Zgodnie z danymi Eurostatu, 1 stycznia 2023 roku 13,9 miliona obywateli UE mieszkało w innych krajach członkowskich, korzystając z prawa do swobodnej migracji. Wśród tej grupy najliczniejsi byli obywatele Rumunii (3,2 miliona), a następnie Polacy i Włosi (po 1,5 miliona), oraz Portugalczycy (1 milion). Co ciekawe, w ciągu pięciu lat (od 1 stycznia 2018 r. do 1 stycznia 2023 r.) liczba obywateli UE mieszkających w innych krajach UE wzrosła w przypadku 24 narodowości, w tym wśród obywateli Malty (+42%), Luksemburga (+37%) i Irlandii (+32%), co świadczy o rosnącej mobilności wewnątrz Unii.

Wzrost mobilności obywateli UE, szczególnie w kontekście migracji zarobkowych, edukacyjnych czy turystycznych, podkreśla potrzebę zintegrowanego systemu zdrowotnego na poziomie całej Unii. Swoboda przemieszczania się, którą cieszą się obywatele UE, wymaga systemu, który zapewni im łatwy dostęp do danych medycznych, niezależnie od miejsca pobytu. 

Europejska Przestrzeń Danych Zdrowotnych (EHDS) ma umożliwić sprawny dostęp do dokumentacji medycznej w różnych krajach, co z pewnością przyczyni się do poprawy jakości opieki zdrowotnej i zwiększenia jej dostępności w całej Unii.

E-recepta po europejsku

Nowe regulacje umożliwią pacjentom łatwiejszy dostęp do ich danych zdrowotnych, takich jak e-recepty, wyniki badań laboratoryjnych czy historia leczenia – nie tylko w Polsce, ale także w innych krajach UE. Pacjenci zyskają również kontrolę nad tym, kto i w jakim zakresie ma dostęp do ich danych, co zwiększy poczucie bezpieczeństwa i prywatności.

Dzięki EHDS, pacjenci podróżujący za granicę nie będą musieli tłumaczyć swojej historii medycznej ani ponownie wykonywać tych samych badań. Lekarze w całej UE będą mogli uzyskać dostęp do kluczowych informacji, co znacząco przyspieszy i poprawi jakość opieki zdrowotnej. 
 

Jedna przestrzeń, wiele projektów

W ostatnich miesiącach Centrum e-Zdrowia realizuje szereg projektów, które przyspieszą wdrażanie nowych regulacji, w tym dotyczących zarówno pierwotnego, jak i wtórnego wykorzystania danych.

W ramach pierwotnego wykorzystania danych, zapewniającego pacjentom m.in. możliwość ich wymiany między placówkami medycznymi, już obecnie funkcjonuje e-recepta transgraniczna. Dzięki niej pacjenci z Polski mogą realizować e-recepty wystawione w Polsce w wybranych krajach UE.

Polska obecnie wymienia się danymi dotyczącymi e-recept z dziewięcioma państwami członkowskimi Unii Europejskiej. Są to: Czechy, Chorwacja, Estonia, Finlandia, Grecja, Hiszpania, Litwa, Łotwa, Portugalia. Trwają prace nad wdrożeniem wymiany z innymi krajami Unii Europejskiej, w zależności możliwości technicznych ich infrastruktury.

W celu skutecznej implementacji EHDS, konieczne jest stworzenie odpowiednich rozwiązań technologicznych i prawnych. W tym celu realizowane są m.in. projekty współpracy międzynarodowej. Jednym z takich działań jest projekt Xt-EHR, którego celem jest umożliwienie wymiany elektronicznej dokumentacji medycznej pomiędzy placówkami medycznymi w UE. 

Kolejnym ważnym projektem jest POTENTIAL, mający na celu stworzenie europejskiego portfela tożsamości cyfrowej. CeZ bierze udział w tym projekcie jako jeden z 5 beneficjentów reprezentujących Polskę.

Dzięki tym inicjatywom, Polska umacnia się na pozycji lidera w obszarze europejskiej przestrzeni danych zdrowotnych, podobnie jak ma to miejsce w przypadku usług e-zdrowia ocenianych na poziomie krajowym (w badaniu EU „Cyfrowa Dekada 2024: Badanie wskaźnika e-zdrowia” Polska zajęła piąte miejsce na 27 państw, a pierwsze w przypadku dużych krajów). EHDS pozwoli na lepszą integrację systemów ochrony zdrowia w całej UE, poprawiając dostępność i jakość opieki zdrowotnej dla pacjentów.